Metal Shield ve Ahşap Koruma
Ahşap yüzeylerde biriken organizmalara veya tahta parazitlerine karşı iyi bir çözüm oluşturacak bir kaplamanın tanımı kolay değildir. Zira ahşap bünyesinde içerdiği su miktarındaki değişikliklere bağlı olarak genleşmekte ve büzülmekte, bu hareketler de fazla sıkı bir polimer dokusu oluşturan yüzey kaplamalarında çatlama ve soyulmalara sebebiyet vermektedir. Ahşap aynı zamanda sembiyotik bakteriler veya protozoanlar barındıran pek çok omurgasız hayvan için de bir besin kaynağı olup, bunlar selüloz yıpratıcı bir enzim olan selülazı salgılamaktadırlar. Hy-tech Metal Kalkanı sert bir polimer dokusu oluşturmadığından ve yüzeyi yumuşak ve esnek kaldığından, epibiyontlardan (ahşap yüzeyinde yerleşen omurgasızlar) veya dahilde işleyen tahta kemirici izopodlardan, Umnoria lignorum’dan, tahta parazitlerinden ve Teredo türü kurtçuklardan korunması gereken ahşap malzeme için kullanışlı bir yüzey kaplaması olarak görülmektedir. Hy-tech Metal Kalkanının bu tür organizmaların yerleşimini geciktirici veya tahta parazitlerinin nüfuz etmesini önleyici etkilerinin test edilmesi amacıyla, çam tahtası bloklarım içeren bir pilot deney yürütülmüştür.
Yöntemler
2x4s 18" ebadında çam tahtasından üç test paneli kesilmiştir. Tahta panellerin birinin yüzeyi elle gri pigment içeren ve kalsiyum sülfonat bazlı Hy-tech Metal Kalkanı ile kaplanmıştır, ikinci panelin yarısı kaplanmış, diğer yarının yüzeyi ile havayla temas eder durumda bırakılmıştır. Üçüncü panel doğrulama unsuru olarak bulundurulmuş ve yüzeyi tamamı ile hava temasına açık tutulmuştur.
Asgari 24 saat süren bir kuruma sürecinden sonra paneller, WHOl Çevre Sistemleri Laboratuarında 23 Co sıcaklıkta muhafaza edilen içi akıntılı bir haznede yetişkin tahta parazitleri barındıran tahta parçaları ile birlikte yüzdürülmüştür. Haznede bulunan tahta parçalarının en az 20-30 kadarı 24 yıldır laboratuar kültüründe yetiştirilen yetişkin Lyrodus pedicellatus parazitleri bulunduracak şekilde seçilmiştir. Bu parazit 20 Co’nin üzerindeki sıcaklıklarda hızla büyüyen ve olgunluğuna eren bir tür olduğundan özellikle agresif yapılıdır. Tek bir parazit, tahta yüzeye yerleşmesinden sonraki 30 gün içinde, her biri kendi başlarına yüzebilen 10-15 larvayı bir gün içinde üretilebilmekte, ve bunlar yüzeye yerleşmeye ve ahşap hammaddeyi tüketmeye dayalı ömürlerine başlamaya hazır halde olmaktadırlar. (Gallager et al. 1981). Yapılan çalışmada kullanılan deneysel test panellerinin litre su basma 100 larvaya maruz kalacakları tahmini bazda hesaplanmıştır. Bu son derece aşın yüklü bir konsantrasyon olup, panel test şartlarında mutlak anlamda en kötü senaryoya denk gelmektedir. Yüzeyde faaliyet gösteren gemi kurtçuğu türü bu parazitlere ilaveten, paneller yüzeyin hemen altına nüfuz eden ve yeni yüzey parazitlerinin yolunu açan türde parazitlere de maruz bırakılmıştır.
Paneller haznede 30 Ağustos 1993 tarihinden itibaren yüzdürülmeye başlanmış olup, 18 Ocak 1994 tarihine kadar hiçbir müdahale olmaksızın kendi hallerine bırakılmışlardır. Bu tarihte panellerin tahta paraziti nüfuzunun yoğunluk derecesini incelemek amacıyla bu paneller röntgen ışınlarına tabi tutulmuştur. Röntgen ışın düzeyi 125 Kv'ye ayarlamış ve bir panel dört farklı hızda taranmıştır. Başlangıç denemelerin! takiben, ölçek üzerinde 70'lik bir hız düzeyinin en uygunu olacağı anlaşılmıştır. Kalan paneller bu hızda taranmış, ve röntgen çıktıları 5 dakika boyunca tab edildikten sonra 5 dakika boyunca sabitlenmiş, yıkanmış, kurulanmış ve standart fotoğrafçılık teknikleri kullanılarak baskıları alınmıştır.
Neticeler:
Kaplamasız ahşap panel iç bölümlerinde gemi kurtçuğu türü bu parazitlerle tamamiyle delik deşik olmuş, yüzeyi ise yüzey parazitlerinin süngerimsi dokusu ile örtülmüştü Yarı yarıya kaplamalı panel kaplamışız tarafında parazitlerin istilasına uğramış, kaplamalı yüzeyine ise sadece birkaç gemi kurtçuğu nüfuz edebilmişti. Yakın bir inceleme, bu larvaların yetersiz kaplamalı veya kaplamanın bir miktar aşındığı noktalara nüfuz ettiğim ortaya koymaktaydı. Kaplamasız alana nüfuz etmiş gemi kurtçuklarının kaplamalın alan yüzeyinin altındaki ahşap dokuyu delmekte oldukları görülebilmekteydi. Ancak kaplamalı alanda bu kaplamanın herhangi bir aşınmaya uğramadığı noktalarda yüzeye hiçbir parazit nüfuzu gözlenmemekteydi.
Hy-tech Metal Kalkanı ile tamamiyle kaplanmış olan paneldeki sonuçlar yan yarıya kaplanmış panelin kaplamalı alanı ile benzerlik arz etmekteydi. Sadece kaplamanın yeterli ölçülerde tatbik edilmediği veya aşınmaya uğradığı noktalarda ahşap yüzeyine bir parazit nüfuzu söz konusuydu. Bu açıklıklardan nüfuz etmiş olan parazitler kaplamasız panellerdekiyle kıyaslanabilir oranlarda çoğalmışlardı.
Kaplamalı panellerin yüzeyi deniz kabukları ve midyeler gibi makro epibiyontlardan arınmış bir halde kalmış, kaplamasız ahşap yüzeyleri ise her iki türdeki yıpratıcı omurgasızların çok sayıda yerleşik yavrusunu barındırmaya başlamışlardı. Yapışkan ve sümüksü temaslı, yumuşak bir biyolojik örtü kaplama tatbik edilmiş bütün alanlarda tespit edilmiş, ancak konunun bu yönü daha derinlemesine incelenmemiştir.
Sonuçlar:
1) Hy-tech Metal Kalkanı, yüzeyin tamamına tatbik edilmesi ve hasar görmemesi kaydıyla, yıpratıcı ve delici organizmalar birikmesine karşı etkin bir çözüm oluşturmaktadır.
2) Bu ürünle yürütülen uygulamaların makro su organizmaları için toksik olmadığı da aynı surette anlaşılmaktadır, zira ahşaba nüfuz edebilen organizmaların büyümesini engelleyici bir etki görülmemiştir. Dolayısıyla ahşap yıpratıcı organizmaların Hy-tech Metal Kalkanı tatbik edilmiş bir yüzeyi mesken tutabilme imkansızlıklarının, malzemenin herhangi bir kimyasal veya toksik etkili bir terkip maddesinden değil, yüzeyin fiziki özelliklerinden (hidrofobisite) kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu özellik kalsiyum sülfonat bazlı kaplamaları müstesna kılmaktadır, zira müteakip testler sonrasında, toksik maddeler içermesi uygunsuz olacak yüzeyler (su boruları vs) de tatbik edilebilme potansiyelleri olduğu görülmektedir.
3) Dahası, kapsaisinoidler ve boratlar şekilde adlandırılan keskin bir lipit grubu içinde organik azot bileşenlerinin besleyici bir karışım oranı olan Hy-tech "ECO-PEL" katkı maddesi kullanılarak, deniz kabuklarına ve midyelere direnci artırıcı ilave testler denetim altında sürdürülmektedir
Referanslar
Gatlager, S.M., R.D. Turner, and C J. Berg- 1981. Physiological aspects
of wood consumption, growth, and reproduction in the shipworm Lyrodus
pedicellatus (Bivalvia: Teredinida
